Norma PN-EN 1303:2015 – czym jest i jak klasyfikuje wkładki bębenkowe?
PN-EN 1303:2015 to obowiązująca w Polsce wersja europejskiej normy EN 1303, która definiuje wymagania techniczne, metody badań oraz system klasyfikacji wkładek bębenkowych stosowanych w zamkach drzwiowych. Norma ta jest jednym z kluczowych dokumentów odniesienia w zakresie bezpieczeństwa mechanicznego drzwi i stanowi podstawę do porównywania wkładek różnych producentów w sposób obiektywny i mierzalny. Norma ma zastosowanie do wkładek: mechanicznych, dwustronnych i jednostronnych, stosowanych w drzwiach zewnętrznych i wewnętrznych, montowanych w budownictwie mieszkaniowym oraz w obiektach użyteczności publicznej.
Spis treści
1. Dlaczego norma PN-EN 1303:2015 jest tak ważna?
2. System klasyfikacji PN-EN 1303:2015.
3. Podsumowanie.
Dlaczego norma PN-EN 1303:2015 jest tak ważna?
Zgodność z normą PN-EN 1303:2015 umożliwia jednoznaczną ocenę poziomu bezpieczeństwa wkładki, ułatwia dobór produktu do konkretnego poziomu ryzyka, jest często wymagana w specyfikacjach projektowych i przetargowych, a także stanowi potwierdzenie jakości oraz trwałości wyrobu. Norma wprowadza wielostopniowy system klasyfikacji, zapisany w formie kodu cyfrowego, gdzie każda pozycja opisuje inną cechę wkładki.
System klasyfikacji PN-EN 1303:2015
Klasyfikacja ma postać kodu, w którym każda pozycja oznacza inną właściwość użytkową lub inny parametr odnoszący się do bezpieczeństwa.
1. Kategoria użytkowania
Określa intensywność eksploatacji wkładki.
- Klasa 1 – małe prawdopodobieństwo występowania niewłaściwego użytkowania
2. Trwałość
Wyrażana liczbą cykli pracy (otwarcie/zamknięcie). Odgrywa kluczową rolę w obiektach użyteczności publicznej o wysokim natężeniu ruchu.
- Klasa 4 – 25 000 cykli
- Klasa 5 – 50 000 cykli
- Klasa 6 – 100 000 cykli
3. Ciężar drzwi
Określa ciężar drzwi.
- Klasa 0 – brak wymagań
4. Odporność ogniowa
Informuje, czy wkładka może być stosowana w drzwiach przeciwpożarowych. Parametr niezwykle istotny w przypadku drzwi ppoż. oraz drzwi montowanych na drogach ewakuacyjnych.
- Klasa 0 – niedopuszczona do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych
- Klasa A – odpowiednia do stosowania w drzwiach dymoszczelnych
- Klasa B - odpowiednia do stosowania w drzwiach przeciwpożarowych i dymoszczelnych
5. Bezpieczeństwo
Dotyczy działania wkładki w normalnych warunkach.
- Klasa 0 – brak wymagań
6. Odporność na korozję i temperaturę
Określa odporność na czynniki środowiskowe. Odgrywa szczególnie istotną rolę w drzwiach zewnętrznych oraz w środowiskach agresywnych (wilgoć, zmienne temperatury).
- Klasa 0 – brak wymagań dotyczących odporności na korozję, brak wymagań dotyczących temperatury
- Klasa A – wysoka odporność na korozję, brak wymagań dotyczących temperatury
- Klasa B – brak wymagań dotyczących odporności na korozję, wymaganie dotyczące temperatury: od -20ºC do +80ºC
- Klasa C - wysoka odporność na korozję, wymaganie dotyczące temperatury: od -20ºC do +80ºC
7. Zabezpieczenie kodu
Sześć klas zabezpieczenia zgodnie z Tabelą 2 normy PN-EN 1303:2015-07.
- Klasa 1 – 100 minimalna liczba rzeczywistych kombinacji / 2 minimalna liczba ruchomych zastawek
- Klasa 2 – 300 minimalna liczba rzeczywistych kombinacji / 3 minimalna liczba ruchomych zastawek
- Klasa 3 – 15.000 minimalna liczba rzeczywistych kombinacji / 5 minimalna liczba ruchomych zastawek
- Klasa 4 - 30.000 minimalna liczba rzeczywistych kombinacji / 5 minimalna liczba ruchomych zastawek
- Klasa 5 - 30.000 minimalna liczba rzeczywistych kombinacji / 6 minimalna liczba ruchomych zastawek
- Klasa 6 - 100.000 minimalna liczba rzeczywistych kombinacji / 6 minimalna liczba ruchomych zastawek
8. Odporność na atak
Dotyczy ochrony przed nieautoryzowanym kopiowaniem kluczy. Kluczowy parametr przy doborze wkładek antywłamaniowych.
- Klasa 0 – brak odporności na wiercenie, brak odporności na atak mechaniczny
- Klasa A – 3/5 minutowa odporność na wiercenie, odporność na atak mechaniczny z wyjątkiem ataku przez wyrwanie bębenka/wkładki bębenkowej
- Klasa B – 5/10 minutowa odporność na wiercenie, odporność na atak mechaniczny z wyjątkiem ataku przez wyrwanie bębenka/wkładki bębenkowej
- Klasa C - 3/5 minutowa odporność na wiercenie, odporność na atak mechaniczny
- Klasa D - 5/10 minutowa odporność na wiercenie, odporność na atak mechaniczny
9. Odporność na włamanie wg Instytutu Mechaniki Precyzyjnej KT/402/IMP/2005.
- Klasa A – niska
- Klasa B – średnia
- Klasa C - wysoka
Podsumowanie
Bezpieczeństwo drzwi zewnętrznych i wewnętrznych nie zależy wyłącznie od jakości skrzydła czy solidności ościeżnicy. Jednym z najważniejszych, a często niedocenianych elementów zestawu drzwiowego jest wkładka bębenkowa, która w praktyce stanowi pierwszą linię obrony przed nieautoryzowanym dostępem. Właśnie dlatego norma PN-EN 1303:2015 odgrywa tak istotną rolę w ocenie rzeczywistego poziomu bezpieczeństwa drzwi. Drzwi należy traktować jako zintegrowany zestaw elementów, w którym na poziom zabezpieczenia wpływają: skrzydło drzwiowe, okucia i zamki oraz wkładka bębenkowa. Norma PN-EN 1303:2015 pozwala określić, czy wkładka dorównuje klasie bezpieczeństwa drzwi, nie stanowi najsłabszego ogniwa całego systemu oraz jest właściwie dobrana do funkcji i przeznaczenia danego obiektu. Bez spełnienia wymagań tej normy nawet drzwi o wysokiej klasie antywłamaniowej mogą nie zapewniać realnej ochrony przed manipulacją i włamaniem.